Gschicht

 

1. Generation

Anna & Santino Caldelari-Oggier

Di Gschicht vo Indianär fat im Prinzip um 1910 a. Där Santino Caldelari senior isch als Choch mitära Mässärchistu vo Brissago (Tessin) ins Val d’Anniviers (Mittilwallis) cho und hät imä Restaurant güät bitüächti Ägländär bichocht. In der Ziit hädär dä oi di 10 Jahr jungri Anna Oggier üs Salgesch kännuglehrt und nit vil spetär heinsch kheiratut.

Nadär Hochziit hät er inär Aluminiumfabrik z’Chippis gschafft. Da ischär abär durch du Metallstoib bald erchrankt. Unär du Kurüfenthalt hädär agfangu schinär wahru Liduschaft nahzga und hät ganz Pioniär und Indianär wenig spetär d’erst Velowerkstatt inär Region äröffnut. D’Anna und er heint oi als ersti Salgeschär än Dampfchochtopf und än Zentralheizig im Hüs kha, treid nit vil zär Gschicht bi, isch abär än interessantä Fakt.

D’Anna hät in der Ziit vo irum insolväntu Vatär dri Parzällä Räbä gärbt (Lizerne, Dreispitz und Chanzeli). Jedä Hüshalt hät äs Fassji mit eigunum Wii im Chällär kha, zum Chochu, färu Eigugibrüch und fär wänn Gäscht sind cho. Das isch där Afang gsi vom Wiibü inär Famili Caldelari.

Ufumä Töff vo Neckarsulm, ohni Hinärpneu wohlgmärkt

Ufumä Töff vo Neckarsulm, ohni Hinärpneu wohlgmärkt


2. Generation

Elsa & Emil Caldelari-Mathier

Där mittlär Sohn vonär Anna und dum Santino senior, där Emil, hät z’ersch z’Sidärs än Lehr zum «Wasser- und Heizigsinstallateur» abgschlossu und sich churz druf mit schinär eigunt Wärkstatt sälbstständig gmacht.

Ganz Pioniär hädär Räbtransporta mit einum vonu erstu Traktoru agibotu und där lokalä Wiibü nachhaltig giprägt. Na schinär Hochziit mitär Elsa Mathier, hädär im Dorf d’Wassärleitigä fär d’Räbä z’biwässru verleit und widerum als erstä uberhöipt d’Räbä öi uf Draht gizogu. D’netigi Installationä dadärfir sind in Handarbeit entstanu, genau wiä di zahlrichi Bascos. Schini Eigukreation, meh als äs Fortbiwägigsmittil, äs rägilrächts Statussymbol.

Nadära Diabetes-Erchrankig hät der Emil sich väru Vollziit-Räbbü äntschidu. Er hät än Viehlzahl noiji Parzällä koift. Där Wiibü z’Salgesch hät in der Ziit än rägilrächtä Boom ärläbt. D’Elsa und der Emil heint witerhin ei Chüäh und zwei Schwii ghaltu, abär där Grossteil vonär Achärflächi ufum gsamtu Gmeiareal isch noi färu Räbbü gopfrut wordu. Z’Fassji im Chällär isch än Tradition giblibu und d’Inahmä üsu Räbä heint z’Dorf finanziell am Läbu khaltu. Wänns inu 1950är äs schlimms Frostjahr hät gigäh, is dum Grossteil vonär Bivölkrig rägilrächt an d’Existänz gangu.

Emil (links) mit schinum Brüädär Marcel ufumä Basco

Emil (links) mit schinum Brüädär Marcel ufumä Basco


3. Generation

Alice & Aldo Caldelari-Brigger

Der drittä Sohn vonär Elsa und dum Emil, där Aldo, isch 1954 uf d’Wält cho und hät scho vo chlei üf mit schinu Schwästrä und Briädär im Räbbärg mitkholfu. Nadära Üsbildig zum Choch hädär ufum Brüäf schini Froi d’Alice Brigger kännuglehrt.

D’Alice chunt vo Stalduriäd üsum Vispertal, wa irusch Vatär där Viktor näbubrüäflich sälbär öi scho eiguni Räbä hät kha. Di Parzällä wa damals no där ortstypisch “Gwäss” isch agibüt wordu, bifindunt sich no hitu im Familibsitz. Hiä waxunt hitu nur wenigi Kilometer vo Vispärtärminu äntfärnt d’Heida Tribla fär ischu “Tigär”.

1986 heint schi beidi nadär Hochziit und der Giburt vo irusch zwei Büäbu entschidu där damalig Job anu Nagil z’heichu, z’Wirtu üfzgäh und alläs uf d’Chartu Räbä z’sätzu. Sithär heinsch zahlrichi Parzällä därzüä koift, umgipflanzt, väredlut und so där Räbbärg immär aktuell gibhaltu. Schi sind d’lätschti zwei vonära inzwischu üsgstorbnu Art gsi. Sit der Gründig vo Indianär gits kei reini Räbbüru meh z’Salgesch, also Liit wa üsschliässli vom Räbbü läbunt.

Hochzitsfoto z’Stalduriäd, am 14.11.1981

Hochzitsfoto z’Stalduriäd, am 14.11.1981


4. Generation

Romeo & Sandro Caldelari

Wiär beid Chind hei scho vo chli üf ischi friji Namittäg, Wuchunänd und Feriä inu Räbä värbrungu, dass zwar nit immär üs persönlichär Uberziigig, abär immärhin mit gnüäg Sunnucreme.

Wiär beid Sehn hei beidi näbu du Räbä und där Wiiproduktion z’mindest no än Teilziit-Job, das üsum eifachu Grund, das d’Rahmubidingigä im Räbbü inu värgangunu Jahr nit unbädingt attraktivär sind wordu. Wiär hälfä was geit mit, oi grat im bürokratischu Birich, wa stark hät züägnu.

Hitu heiwär im Familibsitz knapp 4 Hektarä Räbä mit 16 värschidnu Sortä. Di Parzällä sind an unärschidlichu Lagä und där Grossteil vonär Ärntu gäbäwär an Chälläriä ab. Där Wiibü bifindut schich aktuell mal widär imä Wandil. Äs isch jedes Jahr än Lottärie, intensiv und abwechsligsriich: Egal ob ungloiblich stotzund oder steinig, mit Hitzeschlag odär Hännuhüt, Hagilsturm, Föhn, Schnee, Niederschläg, Dürri, Froscht, Pilzbifall odär japanischu Fleigä, längwilig wird’s oi in Züäkunft nit.